Yeni Başlayanlar İçin Not: Bu Kurallar derneğimizin üyeleri tarafından yönetilen dojolarda kullanılmaktadır. Elbetteki daha önce Kendo ya da benzeri bir Savunma sanatı çalışmamış biri için bu kuralların hepsine ilk başlangıçtan uyulmasını beklemek çok normal değildir. Aslında bu doküman Kendo da ki tüm kural, gelenek ve davranış tarzlarını anlatmaktan da çok uzaktadır. Burada sadece bizim görüşümüze göre önemli noktalara elimizden geldiği kadar değindik. Yeni başlayan biri için bu kuralar sadece bilgilendirici ve yol gösterici niteliktedir. Kendo da gerek bedenin gerek aklın ve gerekse ruhun eğitimi sonu olmayan bir yol olduğu için kişi zaman içerisinde Kendoda ki gelişimine göre burada anlattığımız ve anlatamadığımız daha birçok kurala kendiliğinden, hiçbir uyarı veya bilgilendirme olmadan uymaya başlar. Bu nedenle yeni başlayan kişiler için endişe edilecek veya çekinilecek hiçbir durum yoktur. (Metinde gecen terimler için tıklayın)
Kurallar:
a. Kendo, rei (selam, saygı, ahlaki usuller) ile başlar, rei ile biter. Dojoya (çalışma salonu) giriş ve çıkışlarda selam verilir. Japon usulü selam vermenin dini bir içeriği yoktur. Selam sırasında kendinizce önemli ve değerli olan kavramlara, kişilere (Shoumen bunları temsil eder) saygınızı sunduğunuzu farz edebilirsiniz.
Sensei’leri (hocaları) dojo içinde ve dışında gördüğünüzde de selam vermeniz beklenir.
İki çeşit rei vardır : "Ritsu - rei / ayakta selam" ve "za - rei / oturarak selam". Ritsu - rei, dojo giriş çıkışlarında Shoumen'e (Dojo’yu sembolize eden bir bölgeye, sembole) ve antrenmanlarda (keiko) karşılıklı çalışma yaparken veya maç başlangıcı ve sonlarında rakibe sergilenir. Dojoya adım atarken ve dojoyu terk ederken Shoumen'e üst vücudunuzu 30 derece öne eğerek ve yerde 3 metre kadar önünüze bakarak selam veriniz. Antrenman arkadaşınıza veya maçtaki rakibinize ise 15 derece öne eğilirken, ileri doğru, karşınızdaki kişinin gözlerine bakarak selam veriniz. Göz temasını kaybetmemek önemlidir.
Za - rei keiko'ya başlamadan önce ve keiko bitiminde "Seiretsu" komutu üzerine senseilerin önünde sıraya geçip oturur pozisyon alındığında sergilenir. Antrenman başında oturur pozisyonda "mokusou / meditasyon" yaptıktan sonra sırayla komut üzerine Shoumen'e (Shoumen ni rei), Senseilere (sensei gata ni (Sensei ni) rei), ve birbirimize (Otagai ni rei) za - rei selamı verilir. Shoumen ni rei sırasında yüzü Shoumen'e bakmayanlar o istikamete dönerler. Sensei ni ve otagai ni rei pozisyon değiştirmeden yapılır. Başlangıçta birbirimize rei yaparken "lütfen birlikte çalışalım" manasında "Onegai shimasu" denir. Keiko sonunda mokusou'dan sonra bu selamlar ters sırayla tekrarlanır (birbirimize, senseilere, şomene). Bu esnada birbirimize selam verirken "çok teşekkür ederim" manasında "arigatou gozaimashita" denir. İkili çalışmalarda da benzer şekilde egzersize başlarken partnerinizle karşılıklı olarak "onegai shimasu", bitirirken ise "arigatou gozaimashita" der ve ritsu - rei yaparsınız. Za - rei'den kalkarken senseilerden evvel vücudunuzu doğrultmamaya özen gösteriniz. Verilen selamı karşılıksız bırakmayınız.
b. Dojoya girerken çıkartılan ayakkabıların veya terliklerin düzenli ve çirkin bir görüntü vermeyecek şekilde durmaları gerekir. Ayakkabılar veya terlikler dojodan çıkarken giyilebilecek şekilde burunları dışarı doğru bakacak halde bırakılabilir. İlk gelenler ayakkabı veya terliklerini içeri sıralarken, yer kalmazsa ikinci, üçüncü sıralar yapılabilir. Dikkat edilmesi gereken nokta bitişik durmaları, dolayısıyla dağınık bir görüntü yaratmamalarıdır.
c. Dojo'nun temizliğinin sağlanması hijyen ve güvenlik açısından önem arz eder ve herkesin sorumluluğundadır. Antrenmanlar çıplak ayakla gerçekleştirildiği için yaralanmaya sebep olabilecek yabancı maddelerin tespitine özen gösterilmelidir.
ç. Bütün kendokalar kıyafetlerine dikkat etmelidirler. Kendo hakama - gi'si ve bogu giyen arkadaşlar bunların düzgün ve güvenli giyilmesine özen göstermeli, gerekirse birbirlerinin kıyafetlerini kontrol etmelidirler. Yeni başlayanlar antrenmanlara makul bir süre t-shirt ve eşofmanla devam edebilirler. Kolsuz atlet, bandana veya kısa şort giyilmesi uygun değildir. Yine güvenlik açısından yüzük, küpe, kolye, bilezik, piercing vb. aksesuarların çıkarılması, ayak ve el tırnaklarının bakımının yapılmış olması gerekir. Kimse kendisinin ve başkasının sağlığını tehlikeye düşürecek davranışlar sergilememelidir. Bogu (Koruyucu zırh takımı) giyen arkadaşların ‘eye guard’ (Göz koruması) ismi verilen Men'in (kafa koruması) ön tarafına takılan göz korumasını takmaları zorunludur. Koruma giymemiş kendokalara, çalışma amacı dışında shinai ve bokkenle (banbu ve tahta kılıç) hamle yapılmamalıdır. Yapılan çalışma antrenman yaptıran sensei/senpailerin gösterdiği kaidelere uygun ve son derece dikkatli yapılmalıdır. Shinai (bambu kılıç) taşıyan bir kişinin arkasından geçerken shinainin ani bir hareket yapabileceği düşünülüp mümkünse geçilmemeli ya da yeterli uzaklıktan geçilmelidir. Aynı şekilde hamle yapmadan önce çevredeki kendokalara dikkat edilmelidir.
d. Dört parça bambudan oluşan şinai ve kata çalışmalarında kullanılan tahta kılıç yani bokken (bokuto) Japon kılıcını temsil eder ve saygı gösterilirler. Yere bırakırken ses yapmamaya gayret edilir. Yerde duran şinai -bokkenin üzerinden geçilmez, üzerine basılmaz, tekmelenmez. Elde tutarken uçları yere değdirilmez, üzerlerine dayanılmaz, sopa gibi omuzda taşınmazlar. Başkasının şinai'si, bokken'i izinsiz alınamaz, kullanılamaz ki bu husus her tür ekipman için geçerlidir. Hem bu çerçevede hem de güvenlik açısından şinailerin periyodik olarak sökülerek kıymıkları temizledikten ve yağlandıktan sonra tekrar toplanarak bakımlarının yapılması şarttır. Shinai bakımı konusunda bilgisi olmayan kişiler bu konuda diğer arkadaşlarından bilgi almalıdırlar. Shinai bakımı her kendokanın(Kendocunun) kendi sorumluluğundadır.
e. Herkes, ister özel, ister ortak kullanım dahilinde olsun kendi ekipmanından olduğu kadar dojodaki bütün eşyaların da bakımından sorumludur. Ortak kullanılan ekipmanlarla ilgili sorunlar için senpailere (kıdemli öğrenciler) veya o ekipmanların sorumlularına danışılmalıdır.
f. Antrenman saatinde başlamalı ve bitmelidir. Ekipmanların salona getirilmesi, giyinme ve temizlik gibi ön hazırlıklar göz önünde bulundurulursa, başlangıç saatinden yarım saat kadar evvel salonda olmak yararımızadır. Antrenman bitiminde yine ekipmanların yerine taşınması, üstünü değiştirmek vb. işler organize bir şekilde ve hızlıca halledilmelidir. Böylece antrenman saatleri en verimli şekilde kullanılmış olacaktır. Geç kalınırsa geç kalan kişi Senseinden (öğretmenden) veya o sırada antrenmanı yöneten senpaiden göz temasıyla izin alarak antrenmana katılmalıdır. Geç kalan kişi selam vererek dojoya girdikten sonra topluluğu kaldığı yerden yakalanarak keikoya dahil olunur. Sensei veya senpai aksini söylemezse kısa, kişisel bir ısınma seansı yapılabilir.
g. Şinai, bokken ve senseilerin boguları gibi ekipmanların taşınması vb. görevlerin dağıtımı, dönüşümleri organize edilmeli ve rutine oturtulmalıdır.
h. Kıyafet değişimleri zaruri haller dışında dojo içinde yapılmaz. Bunun için soyunma odaları kullanılır.
ı. Dojo'da komutla ve sıraya geçerek düzenli ve birlik halinde hareket edilir. Antrenman saatini verimli kullanmak ve tembel bir görüntü vermemek açısından bu tür toplu hareketler ivedilikle yapılır.
Oturuş ve duruş sırası sağdan ve önden hiza alınarak oluşturulur. Sıranın başından sonuna doğru önce dan (derece) sonra kyu (derece) sahipleri en yüksek dana sahip olanlar en başta olmak üzere derecelerine ve kendi içlerindeki kıdeme göre, onlardan sonra da yeni başlayanlar kıdem( Kendo’ya başlama ) sırasına göre yerleşirler. Oturma pozisyonunda herkesin dizi aynı hizada olmalıdır. Bogular ve şinailer de biri önde biri geride olmayacak şekilde tek hizada yerleştirilmelidirler. Otururken şinainiz yanınızdaysa, tsubası (siperliği) diz hizasında ve ipli kenarı içeri bakacak şekilde sol yanınızda durur.
i. Dojo içinde kıdemli öğrencilere "senpai", acemilere "kouhai" denir. Senpailer kohailerin her türlü oryantasyonundan ve onlara yardımcı olmaktan sorumludurlar. Kouhailer de senpailerine saygı göstermeli, bir manileri olmadıkça dojo düzeniyle ilgili söylenenleri yerine getirmelidirler. Ancak senpailerin "Sensei (öğretmen)" olmadıkları unutulmamalıdır!
j. Eğer yeni iseniz önce sadece gördüklerinizi taklit ederek antrenmana dahil olmaya çalışın. Zaten gerekli açıklamalar ve düzeltmeler önce senseiler sonra senpailer tarafından en kısa zamanda yapılacaktır.
k. Çalışmalar maksimum dikkat ve çaba gösterilerek yapılmalı, kendi gevşekliğinizin partnerinizin veya diğer öğrencilerin motivasyonunu da düşüreceği unutulmamalıdır. Toplu yapılan hareketlerde senkrona dikkat edilmelidir. Suburilerde( Kılıç sallama hareketlerinde) sayı sayarken ve ses çıkarmanız gereken her durumda bunun olabildiğince yüksek sesle yapılması çok önemlidir (kiai).
Antreman saatleri içinde gereksiz şakalaşmalar ve kendi aramızda konuşmalardan kaçınılmalıdır. Dojo'da saygısız davranışlar sergilemek, kavga etmek, tartışmak, küfür etmek kesinlikle yasaktır! Hiçbir şekilde makul karşılanmaz!
l. Senseilerin önünde sıraya girilerek yapılan antrenmanlarda ve keiko sonlarında hocaların fikirlerini almak için sıraya girdiğinizde önü boşalan senseinin sırasını doldurunuz. Serbest antrenmanlarda boş durmak yerine kendinize bir partner bulup "onegai shimasu" diyerek onu keikoya(çalışmaya) davet ediniz ve selamınızı verip beraber çalışınız.
m. Ana hatlarıyla antrenman akışı: Salona giriş ve yerleşme, temizlik, hocaların önünde sıraya geçme, mokusou, rei, Junbi taisou(ısınma hareketleri), kata çalışması, bogu giyilmesi, kendo çalışması, bogu çıkartılması, hocaların önünde sıraya geçme, mokusou, rei, zaman varsa hocaların yorumlarının alınması, salonu terk ediş; şeklinde gerçekleşir ancak antrenmanı yöneten Sensei veya senpai gerek gördüğü taktirde antrenman akışını değiştirebilir, yeni bir çalışma ekler veya mevcut bir çalışmayı yaptırmaya bilir.
n. Öğrenme sürecinde senseilerin söyledikleri kadar yaptıkları da dikkatlice gözlenmeli ve bunlardan sonuç çıkartılmalı, istekleri sorgulanmadan yerine getirilmelidir. Kurallar ancak senseiler tarafından değiştirilebilir veya esnetilebilirler.
O an uygulayamadığınız teknikler veya mazeretleriniz hakkında hocalarla uzun uzadıya konuşmaktansa bunu antrenman sonrasına bırakınız. Unutmayın ki antrenman zamanı tüm arkadaşlarınız için önemlidir. Diğer arkadaşlarınızın çalışmasını kısıtlayacağı için bu tür davranışlardan kaçınınız. İzin almadan ve sebepsiz yere antrenmana ara vermeyiniz veya dojoyu terk etmeyiniz. Antrenman öncesinde küçük de olsa fiziksel veya başka türlü bir mazeretiniz varsa o antrenmana girmeyip vaktiniz ölçüsünde çalışmayı seyretmekle yetinebilirsiniz ki bu da pasif antrenman kabul edilir. Ama eğer her şeye rağmen bu durumda keikoya( Kendo antrenmanına ) katılırsanız maninizi bahane etmeden çalışmayı tamamlamanız tavsiye edilir.
o. Keiko sonunda zaman kalmışsa senseilerden o günkü performansınız hakkında yorum almak için sıraya geçin. Sıranız geldiğinde oturma pozisyonunu alın ve za - rei yaparak "onegai shimasu” diyerek senseiyi dinleyin. Sözleri bittikten sonra aynı şekilde selamınızı verin ve teşekkür (“doumo arigatou gozaimashita ”) edip arkanızdaki kişiye dikkat ederek bir iki adım, Sensei’ye arkanızı dönmeden geri gidin.
TERİMLER SÖZLÜĞÜ :
Japonca Rakamlar :
1 –Içi (İçi)
2 - Ni
3 - San
4 - Şi (Yon)
5 - Go
6 - Roku
7 - Şiçi (Nana)
8 - Haçi
9 - Kyuu
10 -Cuu
Terimler :
Kendo : Kendo "kılıç" manasındaki "ken" ve "yol, tarz" manasındaki "do" kelimelerinden meydana gelmiş bir sözcüktür. Kılıcın yolu olarak çevirebileceğimiz bu sözcük tüm Japon dövüş sanatlarını ifade eden "Budo"nun (Karatedo, Judo, Aikido, Kyudo vs.) dallarından birini ifade eder : Kendo - gu veya bogu denilen koruyucu kıyafetler giyen ve şinai denilen bambu kılıçlarla birebir karşılaşma yapan rakipler tarfından icra edilen atletik spor. Japon eskrimi.
Dojo : Budo çalışılan salon veya mekan.
Shoumen : Dojo'da selam verilen obje, istikamet. Bayrak, amblem, devlet büyüklerinin resimleri vb. şomen olabilir.
Jumbitaisou : Isınma hareketleri.
Keiko : Antreman. Kelimenin "eski zamanları incelemek" gibi bir manası vardır ve bu hailyle sadece tekrarlanan egzersizler yapmayı ifade etmez. Anlamı, çalışılan sanata karşı tavır ve yaklaşım geliştirmeyi de içerir.
Sensei : Dojo'da eğitimden sorumlu kişi, hoca, dojo'nun başı.
Senpai : Kendo sporunda ve bir dojo'da görece uzun süre çalışmış kıdemli öğrenci.
Kouhai : Kendo sporunda ve bir dojo'da görece kısa süre çalışmış daha az kıdemli öğrenci.
Shinai : Japon kılıcı modellenerek yapılmış başlıca kendo aracı. Genellikle dört parça bambudan veya Japon Kendo Federasyonu'nun onayladığı sentetik materyallerden yapılır. Hem maçlarda hem de antremanlarda kullanılır.
Bokken (Bokuto) : Japon kılıcı formunda yapılmış tahta kılıç. Genellikle kata (form) çalışmaları için kullanılır ve asla bir hedefe vurmak için kullanılmaz.
Hakama : Kendo çalışmalarında ve maçlarında giyilen, belden ayaklara kadar uzanan pileli bol pantolon.
Gi : Kendo çalışmalarında ve maçlarında giyilen kimono tarzı ceket.
Bogu : Kendo'da kullanılan ve vücudun belirli kısımlarını koruyan zırh benzeri ekipman. Parçaları sırasıyla : Kafaya takılan "men", gövdeyi koruyan "do", beli koruyan "tare", eli ve bilekleri koruyan "kote"dir.
Tenugui : Menin içine giyilen ve kafayı sararak hem darbe emiciliği arttıran hem de teri tutan pamuklu kumaş.
Shizentai : Sırtın dik, ensenin düz, omuzların serbest, karnın sıkı, çenenin hafif içeri doğru durduğu, gözlerin ileri baktığı dengeli ve doğal postür. Kişi bu duruşla rakibin hareketlerine rahat ve serbestçe tepki verebilir.
Kamae : Kendo'da temel duruş, postür. Hem fiziksel hem ruhsal duruşu ifade eder. Kendo'da beş çeşit kamae vardır : çudan no kamae, jodan no kamae, gedan no kamae, hasso no kamae, vaki gamae.
Seiza : Dizlerin hizada, ayakların üstünün ve kaval kemiklerinin yere temas ettiği, kalçaların topukların üzerinde durduğu bir oturuş şekli.
Mokusou : Keiko'nun başında ve sonunda seiza'da otururken kişinin nefesini, duruşunu, zihnini ve ruhunu hazırlama eylemi. İki elin baş ve işaret parmakları daire yapılarak göbek hizasında tutulur, gözler kapalı ve burundan alıp, ağızdan vermek suretiyle düzenli soluma yaparak gündelik düşüncelerden uzaklaşılır.
Sagetou : Şinai veya bokuto'nun sol elde kollar düz şekilde vücudun yanında tutulması. Keskin farzedilen kenar yukarı bakarken ve uç kısım 45 derecelik bir açıyla yeri gösterir. Bu sırada başparmak tsuba üzerinde durur. Kılıç elde selam verilirken bu pozisyon alınır.
Taitou : Şinai veya bokuto'nun sageto'dan sol bel hizasına çıkarıldığı pozisyon. Başparmak tsuba üzerinde durmaya devam eder, kılıç yere paralel tutulur. Maç veya antraman için rakipler birbirine yaklaşırken ve ayrılırken bu pozisyon alınır.
Sonkyou : Maç veya çalışmanın başında dizleri büküp çökerek yapılan hazırlık ve saygı duruşu.
Enzan no metsuke : Uzaktaki dağlara bakmak anlamına gelen bir ifade. Kendo'da bu, rakibin belli bir bölgesine değil de geneline bakarak tüm hareketlerinin farkında olabilmeyi ifade eder. Maçlarda rakipler birbilerinin gözlerinin içine bakarken karşıdakinin tüm vücuduna dikkat ederler (Metsuke).
Uchi : Vuruş. Kendoda dört temel vuruş vardır : Men uçi - kafaya /sayu - men uçi kafanın sağına soluna yapılan vuruşları ifade eder/, Kote uçi - bileklere, Do uçi - gövdenin sağına soluna, Tsuki uçi - gırtlağa. Bunların ilk üçü kesme, sonuncusu dürtme vuruşlarıdır.
Suburi : Bokuto veya şinai'yi dikey veya çapraz hareketlerle sallama hareketi. Isınma - kondüsyon amaçlı ve hayali hedeflere vuruşlar halinde çeşitli şekillerde çalışılabilir. Suburi çalışmasıyla şinai'yi idare etmeyi ve tutmayı öğrenmek, şinai hareketinin yönünü doğru ayarlayabilmek hedeflenir.
Kirikaeshi : Temel hareketleri çalışma olanağı sağlayan bir egzersiz çeşidi. Hem yeniler hem de tecrübeliler için önemli bir çalışma metodudur. Men vuruşu, rakiple çarpışma ve kafanın sağına soluna kombine vuruşları içerir.
Waza : Standart bir formu olan vuruş hareketi, uzun ve zorlu çalışma sonunda edinilen motor beceri. Teknik. / Şikake - vaza : saldırı teknikleri, Oci - vaza : bileşik savunma ve kontratak teknikleri.
Ashi sabaki : Akıcı bir şekilde saldırmayı veya saldıran rakibi bertaraf etmeyi sağlayan ayak hareketlerinin tümü.
Suri -ashi : Tabanları yerde kaydırarak ilerlenen ayak hareketi. Tüm aşi - sabaki çeşitleri suri - aşi ile gerçekleştirilir. Suri -aşi, hareket esnasında duruştaki bozulmaları minimize eder, alt vücüdu sabit tutarak üst vücudun rahatça hareket etmesini sağlar.
Ma - ai : Kişiyle rakibi arasındaki mesafe veya iki rakip arasındaki mesafe. Bu mesafenin rakiple etkileşim içinde ayarlanması çok önemli ve incelikli bir konudur. Üç çeşit ma -ai vardır : İssoku itto no ma ai - bir kılıç bir adım mesafesi, to ma - uzak mesafe, çika ma - yakın ve kritik mesafe.
Semeru : Rakibin üzerinde baskı kurarak içeri girmek suretiyle aradaki mesafeyi kapayarak atak şansı yaratmak.
Kata : Kendonun ayrılmaz bir parçası olan ve iki kişiyle icra edilen senaryolardan oluşan form çalışmaları. Çok çalışmayla kazanılan ideal ruh durumlarını, teknikleri, bedensel duruşları ifade eden bir çalışma biçimidir. Sürekli kata çalışmak temel kendo tekniklerini öğrenme yollarından biridir.
Uchidachi (Motodachi) : Kata çalışmasında hareketi başlatarak öğrenciye vaza'nın ilkelerini gösteren konumundaki kişi.
Shidachçi : Kata çalışmasında öğrenen konumundaki kişi, uçidaçi'nin rakibi.
Ki - ken - tai - içi : Ki - ruh, ken - kılıç veya şinai'nin idare edilmesi, tai - postür ve vücudun hareketini, içi -birliği ifade eder. Yani ruh, kılıç ve bedenin uyumu. Bunların hepsi uyum haline gelir ve doğru zamanlamayla beraber işler hale getirilirse geçerli bir vuruş için doğru şartları oluştururlar.
Ki : Kişinin bedenini ve zihnini uyum halinde ve tam kapasiteyle çalıştıran temel enerji.
Kiai : Rakibin hareketlerine odaklanmış ruh halini ifade eden sesletim. Yüksek sesle yapılır ve rakibe yüksek enerjinizi ifade etmek ve psikolojik üstünlük sağlamak için kullanılır.
Komutlar :
Seiretsu :Tek sıra / Sıraya geç.
Seiza (chakuza) : Seiza pozisyonunda otur.
Mokusou : Mokusou pozisyonu al ve meditasyon yap.
Shoumen ni / rei : Şomen'e selam ver.
Sensei ni/ rei: Sensei’ye selam ver.
Sensei-gata ni / rei : Senseilere selam ver.
Otagai ni / rei : Birbirine selam ver.
Hajime : Başla.
Yame : Dur.
Kawatte (Koutai) : Yana kay ve eş değiştir.
Sonkyo : Sonkyo pozisyonuna geç.
Osame tou : Kılıcını kınına sok. Şinai, kılıcı kına sokmayı ifade eden bir hareketle taito pozisyonuna toplanır, ayağa kalkıp beş küçük adımla geri gidilir, sageto (kılıç sol yanda ve aşağıda) pozisyonunda ritsu rei yapılır.
|
