Şinai(Bambu Kılıç) Bakımı

Yazan: Ali Barış Öztürk

Evet, arkadaşlar başlamadan önce isterseniz Şinai parçalarını şöyle bir tanıyalım.
            Şinai nin genel görünüşü
           
           

1. Take: Şinaiyi oluşturan 4 parça bambudan her birine verilen ad
2. Sakigawa(Kensen): Şinainin ucuna takılan deri başlık.
3. Sakigomu: Sakigawa in altına takılan ve 4 parça takenin birbirinden ayrı durmasını sağlayan plastik parça
4. Nakayui: Şinainin 1/3 lük kısmını ayıran ve Şinai yi sararak bir arada tutan deriden ip parçası
5. Tsuru: Şinai yi boydan boya sıkarak bir arada tutan ip parcası
6. Komono: Tsuru’nun Takeleri sıkıştırması için deriden veya ipin kendisinden yapılan halka.
7. Tsuba: Kabzayı darbelere karşı koruyan plastik koruma
8. Tsuba dome: Tsuba yı kabzaya sabitleyen plastik parça
9. Tsukagawa: Kabza / Tutulacak kısmı kaplayan deri parça
10. Monouchi: Kılıcın Nakayui ile ayrılan uçtaki 1/3 lük kısmı

1. Adım: Şinaiyi Sökerek Parçalarına Ayırmak
1. Nakayui çözün
2. Tsuba dome ve Tsuba yı çıkarın
3. Tsuru nun Tsukagawa ya bağlı olan bölümünü çözün
4. Sakigawa yı ve altındaki Sakigomu yu çıkarın
5. Son olarak Tsukagawa yı cıkarın

Bu işlemin sonunda 4 parça take nin birbirine alt taraftan ince bir metal parça ile tutturulduğunu göreceksiniz. Bu kısım yeni şinailerde mevcuttur. Ancak bazı eski şinailerde bakım sırasında take değişikliği yapıldığı ve değiştirilen takelerin altında bulunan çentiklerin diğerleriyle uyumsuz olmasından dolayı bakım görmüş kimi şinailerde bu metal parça bulunmaz.

Çıkardığınız parçaları kaybetmeyecek şekilde düzgün olarak bir kenara koyun!

2. Adım: Şinainin kıymıklarını temizlemek ve yağlamak
   İşin en pis kısmı burası bu yüzden çalışırken çalıştığınız yere birkaç eski gazete ya da eski bir örtü sermenizi size tavsiye ediyorum.
               *Takelerdeki düzeltilmesi gereken hatalı durumlar:
              
               * Kullanılacak Ekipmanlar
              
   

1. Kıymıkların Temizlenmesi:
   Bu iş için birçok arkadaşım tahta zımparası kullanıyor. Ancak daha efektif olduğuna inandığım için ben düz uçlu bir bıçak kullanacağım. Önce elinizle veya bir pamuk parçasıyla her takenin üzerinde kıymık olup olmadığını anlamak için yavaş ve dikkatlice gezinin. Pamuk yerine parmaklarınızı kullanırsanız daha hassas bir muayene yapmış olursunuz. Ancak biraz canınız yanabilir J . 
   
   Kıymıklı kısımları saptadıktan sonra düz uçlu bir bıçağı alıp takeye dik tutacak şekilde takenin uç kısmında alt kısmına doğru kazıyarak temizleyin. Burada önemli olan okta bıçağı takenin yüzeyine dik tutmaktır. Aksi takdirde bıçak yüzeydeki kıymığı kazımak yerine takenin kendisini yontarsa takeyi kaybedersiniz.
   

   Doğru:	Yanlış:	Yanlış:

   
   
   İşlem bittikten sonra takelerin kıymıksız olup olmadığını bir iki defa kontrol edin.
2. Takelerin Yağlanması:
   Yağlama için mum, zeytinyağı, susam yağı gibi birçok alternatifiniz var. Bu iş için internet sitelerinde özel yağlarda satılıyor. Ancak ben performansından memnun olduğum ve her yerde kolaylıkla bulabildiğim için zeytinyağı kullanacağım.
   
   Öncelikle elinize yağı take ye uygulamanızı sağlayacak pamuklu veya emici özelliği olan bir bez alın. Bir miktar yağı beze veya takenin üzerüne dökün ve öncelikle darbe alan iç kısımlar başta olmak üzere takeye sürün. Eğer kıymıkları düzgün temizlememişseniz bu aşamada elinize batan kıymık parçalarıyla uğraşacaksınız demektir. Böyle bir durumda hiç vakit kaybetmeden kıymıkları temizleme aşamasına geri dönmeniz gerekiyor.
   
   Yağlama miktarı şinaiye bakım yapma sıklığınıza göre değişse de ne şunu söyleye bilirim: Baktığınızda yağlı gözüksün ama yere de damlamasın. Eğer şinaiyi ilk defa kullanacaksanız ya da çok uzun bir süredir bakım yapılmıyan bir şinaiye bakım yapıyorsanız yağlamanın biraz fazla olmasının bir sakıncası yok.
   
   Yağlama işlemi bittikten sonra takelerin yağı çekmesi ve birazda kurumaları için bir köşeye bırakın. Takribi 1–2 saat içinde takeler yağı çekecektir.
   
2. Adım: Şinai yi geri toplamak

Evet, beklide tüm işlemin en çok beceri gerektiren kısmına geldik. Açık konuşmak gerekirse bu kısım benim için bile bazen zorlayıcı oluyor. Ancak korkacak bir şey yok en zor anda bile başka bir arkadaşınızın 1–2 dakikalık yardımıyla kolaylıkla halledebilirsini.

Şimdi iş şu kıymıklarını temizlediğiniz, yağladığınız ve kuruttuğunuz takeleri iç kısımları birbirine dönük olarak birleştirmeniz gerekiyor. Bu işlem için şinainizi sökerken çıkardığınız metal parçasını kullanabilirsiniz. Eğer şinaizini sökerken böyle bir metal parçası(pul) yok idiyse işiniz biraz daha zor. Önce takelerin uç kısımları yere gelecek şekilde dizin. Sonra 4 takenin her birini bir halka oluşturacak şekilde birleştirin.

Bütün parçaların düzgün bir şekilde birleştiğini gördüğünüzde her an tekrar dağılabileceğini hatırlayarak çabuk bir şekilde Tsukagawa yı yukardan şinaiye geçirin. Bu işlem sırasında dikkat etmeniz gereken bir nokta daha var. Hangi takenin durumu diğerlerine göre daha iyi ise(daha az onarıma ihtiac duyan) o takenin darbeyi en çok alan alt kısımda bulunması gerekiyor. Tsukagawa yı taktıktan sonra çevirmesi zor olacağı için takmadan önce yönüne karar verip takmanız gerekmektedir. Tsukagawa yı taktıktan sonra çevirmeden düz bir şekilde biraz itin yerine yerleşmeye başlayınca Şinai yi sabitlemek için önce Sakigomu yu sonrada Sakigawa yerine takın. Eğer takeler uç kısımda eşit olarak durmuyorlarsa Tsukagawa yı takarken kaydırmışsınız demektir sökün tekrar takın.

Sakigomu ve Sakigawa yı yerine taktıktan sonra Şinai artık bozulmaz.Şimdi Tsukagawa yı düz bir şekilde iyice iterek yerine yerleştirin (Sakın döndürmeyin).

(Sakigomu ve Sakigawa takıldıktan soraki görünüm)

Sakigawa ya bağlı olan Tsuru (ip) parçasını alın ve Tsukagawa üsteki uzantısından geçirin. Tsuru ucunu Komono(halka) dan geçirin. Sonrada Sakigawa nın alt bağlamasından geçirin.

Şimdi Tsuru(ip) yu Tsukagawa nın bağcığının altından geçirerek sıkın.

Bu sayede Şinai ilk kez bir araya gelmiş olacak. Eğer Tsuru yu gevşek sıkarsanız şinainizin takeleri darbe anında çok şiddetli birbirine vuracak ve çabuk kırılacaktır. Bu yüzden ipin gergin olmasına dikkat edin. Başparmağınızdan yardım alarak Tsuru yu Sakigawa nın uctaki parcası üzerine şekilde gösterildiği gibi dolayın.

Gine şekildeki gibi dolamayı sonlandırın.

Şinainizin çalışma sırasında açılmasını istemiyorsanız en az 10 tur dolamalısınız. Eğer Tsuru dolama işleminden sonrada uzun geliyorsa uçtaki kısmı kesin. Nakayui Tsuru üzerindeki küçük düğüm yerinden(1/3 lük kısıman) şekilde gösterildiği gibi bağlayın.

Örnek Bağlama:

Son olarak Tsuba ve Tsuba dome yi takın.


Geçmiş olsun…

Bakımla ilgili yardımcı olabilecek İngilizce doküman.
http://www.sanfranciscokendo.org/kendomaintenance.html